Chaber bławatek (Centaurea cyanus L.) inaczej modrak, macoszka, to roślina zielna, jednoroczna, z rodziny astrowatych o delikatnych szafirowych kwiatach. W Polsce występuje na polach uprawnych, gdzie jest uznawany za chwast (konkuruje ze zbożami o wodę, światło i składniki pokarmowe). Mamy także odmiany ogrodowe o kwiatach w kolorach białym, różowym, fioletowym, czerwonym. W zależności od odmiany osiąga wysokość 30-80 cm. Ma wąskie, szarozielone liście osadzone na wąskiej łodydze o wyprostowanym pokroju. Jadalne, rurkowate kwiaty tworzą niewielkie koszyczki. Owocem jest niełupka. Nasiona chabra bławatka zachowują zdolność kiełkowania nawet do 10 lat.
Chabry idealnie pasują do ogrodów naturalistycznych, wiejskich i łąk kwietnych. Do nowoczesnych ogrodów wniesie lekkości i nieco „dzikości”. Możemy je sadzić razem z makami, cyniami, nagietkami, delikatnymi trawami. Z uwagi na swój pokrój i wysokość lepiej posiać je z tyłu rabaty, aby nie zagłuszyły niższych roślin.
Nasiona chabrów z łatwością kupisz w sklepach ogrodniczych, a nawet w supermarketach. Najczęściej spotykane odmiany: Blue ball, Blue boy (szafirowy), Red Boy (cimno malinowy), Black boy (ciemnopurpurowa), typu Dwarf – niski, Classic Fantastic (mieszanka niebieskich i biało-niebieskich), Classic Magic (biało-purpurowe), wielokolorowe mieszanki odmian.
Dlaczego warto posiać chabry w ogrodzie?
- to roślina miododajna, przyciągająca pszczoły i motyle
- nadaje się na rabaty w wiejskim stylu
- nadaje się na kwiat cięty
- można je wykorzystać w suchych kompozycjach
- można suszyć płatki kwiatów i sporządzać lecznicze napary (na układ moczowy, na powieki)
- z płatków można przygotować ocet do picia i jako płukanka do włosów
- kwiatami można zdobić potrawy np. sałatki, desery, napoje, kostki lodu
Jakie stanowisko dla chabrów wybrać?
Chabry uprawiamy na stanowisku słonecznym. Gleba powinna być w miarę żyzna, przepuszczalna, niezbyt wilgotna, dobrze odchwaszczona. Na zbyt wilgotnych stanowiskach może gnić. pH obojętne do lekko kwaśnego. Chabry poradzą sobie także na mniej żyznej glebie, ale będą słabiej kwitły.
Jak wysiewać chabry?
Chabry możemy uprawiać z rozsady lub wysiewać bezpośrednio do gruntu.
Termin siania na rozsadę: marzec
Termin siania bezpośrednio do gruntu: kwiecień lub październik (zakwitną w przyszłym roku)
Nasiona chabra bławatka nie wymagają stratyfikacji, czyli wychłodzenia przed wysianiem. Są dość odporne na mróz, dlatego możemy je wysiewać końcem lata (zimują do wiosny). Nasiona chabrów są bardzo ładne, z charakterystycznym puszkiem, dosyć spore.
Wysiew chabrów na rozsadę
Chabry możemy wysiewać pojedynczo do multiplatów albo rzutowo do większych pojemników (później pikujemy). Nasion nie musimy przysypywać ziemią, ale należy je docisnąć palcami do wilgotnego podłoża (można lekko przyprószyć ziemią, aby zapewnić wilgoć). Wykorzystujemy podłoże do siewu lub zwykłe podłoże uniwersalne, najlepiej przesiane przez sito z dodatkiem perlitu. Powinno być lekkie i przepuszczalne. Podłoże najlepiej zraszać, aby nie wypłukać nasion.
Nasiona chabra bławatka kiełkują dosyć szybko. Już po 3 dniach powinny pojawić się kiełki. Ważne, aby nasiona podczas kiełkowania miały stale wilgotną glebę. Nie można dopuścić do przesuszenia podłoża.
Sadzonki chabrów nie wymagają uszczykiwania jak np. siewki cynii.
Sadzonki sadzimy na miejsce stałe w maju, po ustaniu przymrozków w odstępach co 20-30 cm. Chabry potrafią zagłuszyć inne kwiaty, dlatego lepiej jest sadzić je z tyłu rabaty.
Wysiew chabrów wprost do gruntu
Nasiona wysiewamy w kwietniu, rzutowo, na odchwaszczoną, wilgotną glebę lekko zagrabując. Nie siejemy zbyt gęsto, aby miały miejsce na rozkrzewienie się. Zbyt gęsto posiane będą wiotkie i mogą się łatwiej pokładać. Rabatę możemy nakryć agrowłókniną, co zapobiegnie wydziubaniu przez ptaki oraz przyspieszy kiełkowanie nasion.
Hartowanie rozsady
Przed wysadzeniem rozsady na miejsce stałe warto wystawić ją na słońce i wiatr na kilka dni. Na blogu znajdziesz wpis o hartowaniu rozsady, więc jeśli nie wiesz, jak to zrobić i dlaczego warto, to zachęcam do przeczytania.
Jak pielęgnować chabry?
Chabry po posadzeniu nie wymagają wiele pracy. Wystarczy nie dopuszczać do przesuszenia podłoża (dobrze to znoszą, ale osłabia to kwitnienie), wycinać przekwitłe kwiatostany (pobudza to do wypuszczania nowych pąków) i usuwać chwasty. Jeśli pędy zaczną się pokładać, można przyciąć wszystko na wysokość 30 cm; wtedy roślina za kilka tygodni wypuści nowe pąki.
Pokładaniu można zapobiec przewlekając sznurek jutowy pomiędzy palikami wbitymi w rabatę z chabrami.
Szkodnikami chabrów mogą być mszyce, ślimaki i drutowce (w ziemi). Zbyt gęsto posadzone mogą być atakowane przez choroby grzybowe.
Kiedy kwitną chabry?
Chabry kwitną latem od czerwca do września. Jeśli wysialiśmy je jesienią zeszłego roku zakwitną szybciej.
Jak chabry rosną w moim ogrodzie?
Ja wysiewam chabry w marcu albo kwietniu na rozsadę. Mam małe parapety więc, wysiewam do większego pojemnika i później pikuję do większego. Wysadzam do ziemi po przymrozkach. Wysadzam tam, gdzie mam odrobinę miejsca. Ostatnio rosły razem z kosmosami, drakwią, gailardią i cyniami (o których niedługo przeczytasz na blogu). Tworzą mały bałagan, który przyciąga motyle i pszczoły. W miarę możliwości wycinam przekwitłe kwiaty, aby wypuszczały nowe. Zostawiam też część na nasiona, które uwielbiam zbierać.
Chabry kocham za wspomnienia z dzieciństwa oraz ich szafirkowe, falbaniaste kwiaty, przypominające spódniczkę baleriny. Polubiłam też odmiany o innych kolorach, zwłaszcza te różowe, bo dodają delikatności i romantyzmu rabacie. Przyciągają do mojego warzywnika pszczoły i motyle, podobnie jak inne jednoroczne, które w większości rozsiewają się już same.
Jeśli chcesz zobaczyć jakie jeszcze kwiaty warto wysiac w pobliżu warzywnika zobacz wpis „Kwiaty do ogrodu warzywnego – pożyteczne i łatwe w uprawie”.
Szybkie pytania i odpowiedzi
Kiedy siać chabry do gruntu?
Nasiona chabrów wysiewamy bezpośrednio do gruntu w kwietniu, kiedy gleba jest już ogrzana. Dobrze znoszą niskie temperatury.
Czy chabry można siać do doniczek na balkonie?
Tak, uprawa chabra bławatka w donicy jest możliwa. Nasiona można wysiać do donicy w kwietniu i pozostawić na zewnątrz. W razie silniejszych nocnych przymrozków warto okryć donicę agrowłókniną. Nie siejmy go zbyt gęsto, aby miał szansę się rozkrzewić. W donicy można go sadzić w rozstawie 10-15 cm. Warto przygotować obręcz lub paliki i otoczyć je sznurkiem, aby pędy się nie pokładały. Do donic warto wybrać odmiany niskie.
Czy chabry same się rozsiewają?
Chabry mogą same rozsiewać się z roku na rok, jeśli pozwolimy części z kwiatów przekwitnąć i wydać nasiona. Kiedy główki są suche, możemy wysiać je od razu na tę samą rabatę (wcześniej pozbądźmy się chwastów) lub na inne miejsce. Wiosną nie należy się spieszyć z plewieniem, aby nie usunąć młodych siewek.
Krótka ściąga z chabra bławatka
