Dmuszek jajowaty to niezwykle dekoracyjna trawa jednoroczna, która pierwszy raz zagościła w moim ogrodzie. W tym wpisie opiszę, jak ją wysiewać, sadzić, pielęgnować, zbierać i suszyć.
Jak wygląda dmuszek jajowaty?
Dmuszek jajowaty (Lagurus ovatus L.) należy do rodziny wiechlinowatych (Poaceae). Pochodzi z rejonu Morza Śródziemnego i atlantyckich wybrzeży zachodniej Europy. W Polsce uprawiany jest jako jednoroczna trawa ozdobna, która raz posadzona może się rozsiewać. W łagodne zimy zdarza się także, że przezimuje. Tworzy zwarte kępy cienkich, lancetowatych liści w kolorze szarozielonym, pokrytych drobnym meszkiem, osiągając wysokość 30-40 cm.
Prawdziwą ozdobą tej rośliny są wiechowate kwiatostany o jajowatym kształcie. Z początku zielonkawe, następnie kremowe, a na koniec szarobrązowe. Są delikatne i miękkie w dotyku – stąd skojarzenie z zajęczym ogonem (bunny tails). Po przekwitnięciu nie opadają, lecz pozostają na roślinach, choć najpiękniej wyglądają w pełni kwitnienia. Dmuszek kwitnie od czerwca do września. Wielkość kwiatostanów w kępie jest różna, co prawdopodobnie zależne jest od podlewania i gleby.

Wybór stanowiska i gleby
Dmuszek wymaga stanowiska słonecznego do lekko ocienionego. Dobrze będzie rósł na glebie lekkiej, piaszczystej. Nie toleruje gleby zbitej, ciężkiej, wilgotnej (korzenie będą gnić). Na glebach ubogich i piaszczystych wytwarza więcej kwiatostanów niż na żyznych, próchnicznych. Zbyt żyzna gleba sprzyja bujnemu ulistnieniu kosztem kwiatostanów. Odczyn gleby obojętny lub lekko zasadowy (6,5-7,5 pH). Jeśli w ogrodzie mamy glebę gliniastą, można zmieszać ją z piaskiem, kompostem lub podłożem uniwersalnym z worka.
Gdzie posadzić dmuszka w ogrodzie?
Trawa ta sprawdzi się jako obwódka rabaty (gęsto posadzona), na skalniakach wśród kamieni i żwirku, jako większe grupy na rabatach z innymi trawami oraz w donicach z innymi roślinami. Do kompozycji poleca się lawendę, kocimiętkę, żurawki, rozchodniki, szałwie, werbenę, stipę itp. Dmuszek możemy posadzić też na rabacie z różami. Przy sadzeniu trzeba zachować odstęp, aby roślina nie została zagłuszona przez inne.
Kiedy i jak siać nasiona dmuszka jajowatego?
Dmuszek jajowaty uprawiamy z nasion, które wysiewamy w marcu na rozsadę lub końcem kwietnia bezpośrednio do gruntu.

Siew na rozsadę
Podłoże do wysiewu powinno być lekkie i przepuszczalne. Do uniwersalnego podłoża można dodać perlit, wermikulit lub piasek. Nasiona wysiewamy niezbyt gęsto na głębokość 0,5-1 cm.
Nasiona można wysiewać rzutowo do większego pojemnika, pojedynczo do osobnych komórek 4-5 cm (doniczek, paletek) lub do kostek ziemi. Wszystkie metody się sprawdzają, gdyż nasiona szybko i ładnie wschodzą. Z mojego doświadczenia najładniejsze sadzonki wychodzą w kostkach ziemi, które zrobiłam sama z foremki na lód. Jak je zrobić, zobaczysz we wpisie Domowe sposoby na soil blocks, czyli kostki ziemi do wysiewu. Pojemniki stawiamy na parapecie w temp. 15-20 stopni. Po skiełkowaniu siewki muszą mieć stały dostęp do światła. Im większej doniczki lub kostki użyjemy, tym dłużej sadzonka może pozostać bez pikowania i tym rzadziej musimy podlewać.
W miarę wzrostu sadzonki przesadzamy do większego pojemnika (z całą bryłą ziemi), aby ładnie się ukorzeniły przed wysadzeniem do gruntu w maju, po przymrozkach. Wcześniej sadzonki należy zahartować, wynosząc je przez kilka dni na zewnątrz (chronimy przed silnym słońcem i wiatrem). Nie wymagają uszczykiwania.

Sadzonki dmuszka sadzimy w odstępach 15-20 cm, na głębokość taką jak rosły w doniczce. Na rabacie z innymi kwiatami sadzimy go tak, aby inne rośliny go nie zagłuszały.

Wysiew nasion bezpośrednio do gruntu
Końcem kwietnia i w pierwszej połowie maja nasiona dmuszka możemy wysiać bezpośrednio do gruntu. Nasiona wysiewamy rzutowo na dobrze odchwaszczone i wyrównane podłoże i przykrywamy 1 cm warstwą ziemi. Delikatnie ubijamy i zraszamy wodą. Rabatkę można przykryć agrowłókniną – zapobiegnie wydziobaniu nasion przez ptaki i ochroni siewki podczas nocnych przymrozków. Po wzejściu przerywamy siewki (można je przepikować do doniczek). Nie praktykowałam tej metody, więc nie wiem, jaka jest skuteczność takiego siewu. Myślę jednak, że usuwanie chwastów spomiędzy siewek może być trudne, dlatego polecam rozsadę.
Pielęgnacja dmuszka jajowatego po posadzeniu
Dmuszek po posadzeniu nie wymaga wiele pracy. Dobrze ukorzenione sadzonki znoszą suszę, choć podlewane podczas upałów rosną zdecydowanie lepiej. Bez podlewania potrafią nawet zamierać (usychać). W donicach na słonecznym stanowisku podlewamy częściej (ale nie przelewamy). Jeśli chodzi o nawożenie, to należy unikać większych dawek nawozów azotowych, które mogą spowodować bujny wzrost liści kosztem kwiatostanów. Polecam nawożenie nawozem naturalnym np. obornikiem granulowanym. Warto na bieżąco ścinać kwiatostany i usuwać połamane i suche.
Pojedyncze przekwitłe kwiatostany (kolor szarobrązowy) można zebrać w czasie suchej pogody, wysuszyć i wysiać w kolejnym sezonie. Pozostawione na rabacie mogą się wysiać, dlatego wiosną nie śpieszmy się z plewieniem, jeśli nam na tym zależy.
Po sezonie, kiedy nie wydaje już kłosów i wygląda brzydko, można ją wyrwać lub nisko przyciąć.
Odporność na choroby i szkodniki
Dmuszek jest odporny na choroby i szkodniki i nie powinien sprawiać problemów. Przy zbyt gęstym siewie i słabym przepływie powietrza może pojawić się szara pleśń lub mączniak. Sporadycznie pojawiają się mszyce. Najlepszym sposobem na ograniczenie występowania chorób i szkodników jest profilaktyka – odpowiednia rozstawa i przepuszczalna gleba.
Zimowanie dmuszka
Dmuszek jajowaty w polskich warunkach nie jest wieloletni, gdyż nie wytrzymuje temperatur poniżej zera. Ale, jak już pisałam powyżej, może wysiać się sam, jeśli jesienią pozostawimy kwiatostany na rabacie.
Dmuszek jajowaty w donicy
Uprawa dmuszka w donicy jest możliwa, podobnie jak innych traw jednorocznych. Wystarczy donica z otworem na odpływ nadmiaru wody, drenaż z kamyków lub keramzytu na dnie i dobre podłoże uniwersalne. Donicę postawmy w słonecznym miejscu i pamiętajmy o podlewaniu, zwłaszcza młodych roślin. Dmuszek w donicy możemy posadzić w sąsiedztwie innych jednorocznych o podobnym wzroście. Rośnie bardziej pionowo niż na boki, co warto uwzględnić w planowaniu kompozycji.
Jak zbierać i suszyć kwiatostany dmuszka
Kłosy dmuszka zbieramy na bieżąco, zanim w pełni dojrzeją. Powinny być jasnozielone do lekko beżowych. Zbyt późno zbierane, po wysuszeniu będą się osypywać. Ścinamy całe źdźbła nisko przy ziemi, w bezdeszczowy dzień. Suszymy je w tradycyjny sposób, wiążąc w pęczki i wieszając „do góry nogami” w zacienionym, suchym i przewiewnym pomieszczeniu. Regularne zbieranie kłosów pobudza roślinę do wytwarzania nowych. „Zajęcze ogonki“ ładnie wyglądają w wazonie z sezonowymi kwiatami z ogrodu.

Barwienie
Naturalnie ususzone kwiatostany mają delikatny jasnozielony lub beżowy odcień. Aby nadać im koloru możemy je wybielać i barwić, wykorzystując barwniki spożywcze lub do tkanin. W przygotowanych wodnych roztworach moczymy kłoski przez 5-10 minut, a następnie pozostawiamy do odcieknięcia i wyschnięcia. Można lekko odcisnąć je z wody. Nie jest to metoda profesjonalna, ale dla własnych potrzeb można poeksperymentować. Jeśli uda mi się to kiedyś zrobić, dopiszę tu wnioski.
Wykorzystanie w dekoracjach
Dmuszek to jedna z najbardziej lubianych i rozpoznawalnych roślin w sklepach florystycznych. Suszone kłosy dmuszka występują w wielu kolorach, także białym. Można z nich wykonywać suche bukiety, palmy wielkanocne, wianki na różne okazje (głównie wiosenne), dodawać do bukietów, stroików, kompozycji w stylu boho i naturalnym.
Dmuszek jajowaty w moim ogrodzie
To moje pierwsze doświadczenia z tą trawą i muszę przyznać, że popełniłam błąd już na samym początku, produkując zdecydowanie za dużo rozsady. Nasiona ładnie skiełkowały i brakowało mi już miejsca na przepikowane sadzonki. Część tych słabszych wylądowała na kompoście, co zdarza mi się rzadko. Produkcja rozsady jest przyjemna i łatwa. Sadzonki posadzone w bardzo suchym i słonecznym miejscu radziły sobie dobrze, dopóki je podlewałam. Potem kępy zaczęły usychać i wyglądały brzydko. Przyczyną było zbyt późne wysadzenie, przez co sadzonki nie zdążyły się dobrze ukorzenić przed upałami. Przez całe lato udało mi się zebrać kilka pęczków, które wiszą na strychu i czekają na okazję do wykorzystania.

A Ty uprawiasz dmuszka? Siejesz go na rozsadę czy prosto do gruntu? Podziel się swoimi doświadczeniami w komentarzu 🙂
